Deniz Yoluyla Taşınan Yükün Kaybolduğu Her Durumda Taşıyıcının Hukuki Sorumluluğuna Gidilebilir mi?
Uluslararası ticarette deniz yolu taşımacılığı, yüksek hacimli yüklerin güvenli ve ekonomik şekilde taşınmasını sağlar. Ancak yükün kaybolması, eksik teslim edilmesi veya hasara uğraması hallerine sıklıkla rastlanmaktadır. Peki taşıyıcı meydana gelen zarardan her durumda sorumlu mudur?
Türk Ticaret Kanunu uyarınca taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan hak sahibine teslim ettiği ana kadar geçen süre içinde eşyanın zıyaı (kaybı) veya hasarından kural olarak sorumludur. Bununla birlikte bu sorumluluk mutlak değildir.
Taşıyıcı, zararın;
denizde kaçınılması mümkün olmayan olağanüstü olaylardan,
savaş, kamu otoritesinin müdahalesi veya benzeri mücbir sebeplerden,
yükün kendi doğal yapısından,
gönderenin veya yük ilgilisinin kusurundan,
yetersiz veya hatalı ambalajlamadan,
yükleme, istifleme veya işaretleme hatalarından
kaynaklandığını ispat ederse, somut olayın özelliklerine göre sorumluluktan tamamen veya kısmen kurtulabilir.
Ancak uygulamada en sık yapılan hata, zararın nasıl meydana geldiğini araştırmadan doğrudan taşıyıcıyı sorumlu tutmak ya da tam tersine, taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığını düşünerek hak aramaktan vazgeçmektir.
Oysa her uyuşmazlıkta öncelikle;
✔️ Konşimento ve taşıma sözleşmesi, varsa e-mail yazışmaları,
✔️ Yük teslim ve tahliye tutanakları,
✔️ Ekspertiz raporları,
✔️ Liman kayıtları,
✔️ Fotoğraf ve video kayıtları,
✔️ Hasar ihbarlarının süresinde yapılıp yapılmadığı
ayrıntılı şekilde incelenmelidir.
Bir diğer önemli husus ise; sorumluluğun sınırlandırılmasıdır. Deniz taşımalarında taşıyıcının sorumluluğu, birçok durumda Türk Ticaret Kanunu ve uygulanabilir uluslararası sözleşmeler kapsamında belirli limitlerle sınırlandırılmış olabilir. Bu nedenle uğranılan zararın tamamının talep edilip edilemeyeceği, olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç olarak, deniz taşımacılığında yaşanan bir yük kaybı yalnızca lojistik bir sorun değil; aynı zamanda doğru delillerin toplanmasını, sürelerin kaçırılmamasını ve taşıma hukukunun teknik kurallarının doğru uygulanmasını gerektiren önemli bir hukuki süreçtir. Erken aşamada yapılacak doğru hukuki değerlendirme, telafisi güç zararların önüne geçebilir.
Yorumlar